Rola diety w zespole jelita drażliwego (IBS)

autor Piotr Mamczur

Dążenie  do perfekcyjnej budowy ciała jest zależne od stosowanej diety. Jednak przyjmowanie dużych dawek makro i mikroelementów może skutecznie zachwiać równowagą organizmu, o czym zapewne nie raz przekonał się niejeden kulturysta czy fitnesska. Co ciekawe, objawy niewłaściwej kompozycji dietetycznej przekładają się na objawy właściwe dla zespołu jelita drażliwego (ang. Irritable Bowel Syndrome – IBS). Problem IBS dotyczy ok. 11% populacji świata, więc nie tak mało.

IBS dotyczy częściej kobiet oraz jest częsty w grupie wiekowej 20 – 30 lat

Gluten

Część badań sugeruje znaczenie diety bezglutenowej w leczeniu IBS . Warto jednak już na wstępie podkreślić, że problem jest na pewno bardziej złożony, jako że badania kliniczne nie potwierdzają znaczącej roli glutenu w powstawaniu IBS.

Rola FODMAP

Skrót FODMAP (ang. Fermentable Oligo-, Di-, Monosaccharides and Polyols) w dosłownym tłumaczeniu oznacza: “fermentowalne oligo-, di-, monopsacharydy i poliole”. Niech nie zraża Ciebie ta dosyć skomplikowana nazwa. Dieta tego typu bazuje na przyjmowaniu dużych ilości cukrów i ich pochodnych, które sprzyjają procesom fermentacyjnym w jelitach. W pewnym sensie dieta FODMAP to dieta wysokowęglowodanowa. Ale, ale… w powstawaniu zespołu jelita drażliwego ma znaczenie raczej jakość, a nie ilość węglowodanów.

Dlaczego FODMAP wpływa na IBS? Współcześnie wiadomo, że dieta FODMAP zmienia proporcje bakterii w jelitach oraz sprzyja produkcji lipopolisacharydów.

I najważniejsze: zaobserwowano, że dieta uboga z FODMAP redukowała objawy IBS aż u 68% ludzi.

Za przyczynę IBS uznaje się: niewłaściwą dietę, stany zapalne, zmienioną mikroflorę jelitową oraz czynniki genetyczne.

Balans dietetyczny a sporty siłowe

A dlaczego o tym piszę na portalu WYSIŁKA? Ponieważ wielu amatorów siłowni przyjmując olbrzymie ilości węglowodanów, białka i mikroelementów stopniowo zmienia skład flory bakteryjnej i niebezpiecznie zbliża się do IBS. Zapewne niejeden adept siłowni skarżył się na słabej jakości białko w zakupionym suplemencie wskazując właśnie na spore problemy trawienne po spożyciu białka. Spokojnie… przewlekłe objawy IBS nie są powiązane z przyjmowaniem dużych ilości białek, chociaż taka dieta może zmieniać skład flory bakteryjnej.

IBS, zespół jelita drażliwego

Przykład ze świata kulturystyki (przykład kliniczny, potwierdzony naukowo)

Jako przykład przytoczę przypadek kulturysty, który zgłosił się do lekarza z następującymi symptomami: permanentne zmęczenie, silne problemy gastryczne, nudności, niestrawność. Objawy pojawiały się w przedziale kilku minut do kilku godzin po każdym posiłku przez 6 miesięcy. Osoba ta przez 16 lat sama układała sobie dietę opartą w dużym stopniu o suplementy białkowe, węglowodanowe i witaminowe.

Większość przeprowadzonych badań biochemicznych wskazała, że z pacjentem jest generalnie dobrze. Stwierdzono jedynie nietolerancję laktozy oraz nieco podniesiony poziom glukozy we krwi. Przyczyną problemów zdrowotnych nie była jednak nietolerancja laktozy, jako że sportowiec przez kilka miesięcy zupełnie odstawił z menu produkty z laktozą.

Modyfikacja diety polegała więc na:

  • zmniejszeniu ilości białka w diecie z ok. 27% do 18%. Po jakimś czasie sportowiec zupełnie zrezygnował z przyjmowania białka w suplementach,
  • zredukowaniu ilość cukrów prostych,
  • przeprowadzeniu terapii polegającej na zrównoważeniu mikroflory – zwiększono ilość przyjmowanych pro- i prebiotyków,
  • zwiększono udział w diecie witamin będących antyoksydantami,
  • jako suplement przyjmowano EPA (300 mg/tabletkę), DHA (200 mg/tabletkę), witaminę E (1,8 mg/tabletkę) w celu zmniejszenia stanu zapalnego jelit.

Skuteczność: po ok. 1 miesiącu pacjent wskazał na zmniejszenie epizodów problemów gastrycznych.

Garść statystyki: 26% osób z IBS zwykle nie spożywa śniadań, 38% pacjentów nie spożywa przekąsek między posiłkami i dla wszystkich osób główny posiłek to posiłek wieczorny. Pojawienie się objawów IBS nie jest związane z otyłością. Osoby z IBS mają zwykle prawidłowy wskaźnik BMI.

Owoce mogą być alternatywą na szybki posiłek podczas trekkingu

Wpływ diety na redukcję IBS

Zmiana nawyków żywieniowych okazuje się więc redukować objawy IBS:

  • 3% pacjentów preferuje w tym przypadku dietę ubogą w FODMAP
  • 11% pacjentów wskazuje na polepszenie zdrowia przy diecie bezglutenowej
  • 86% pacjentów wskazuje na wysoką skuteczność diety zbalansowanej

Na koniec wnioski

Bez względu czy przyjmujesz suplementy czy bazujesz wyłącznie na pożywieniu, trenujesz wytrzymałościowo czy siłowo, przygotowujesz się do zawodów, czy też trenujesz wyłącznie amatorsko, zawsze niezbędna jest pewna mała porcja … rozsądku w układaniu diety.

Literatura

Zhou SY, Gillilland M 3rd, Wu X, Leelasinjaroen P, Zhang G, Zhou H, Ye B, Lu Y, Owyang C. (2018)  FODMAP diet modulates visceral nociception by lipopolysaccharide-mediated intestinal inflammation and barrier dysfunction. J Clin Invest.128(1):267-280.

Mazzawi T, El-Salhy M. (2017) Effect of diet and individual dietary guidance on gastrointestinal endocrine cells in patients with irritable bowel syndrome (Review). Int J Mol Med. 40(4):943-952.

Paduano D, Cingolani A, Tanda E, Usai P. (2019) Effect of Three Diets (Low-FODMAP, Gluten-free and Balanced) on Irritable Bowel Syndrome Symptoms and Health-Related Quality of Life. Nutrients. 11;11(7): E1566.

Zhang JJ, Ma H, Zhu JZ, Lu C, Yu CH, Li YM. (2019) The Role of Dietary Energy and Macronutrients Intake in Prevalence of Irritable Bowel Syndromes. Biomed Res Int. 2019:8967306.

Della Guardia L, Cavallaro M, Cena H. (2015) The risks of self-made diets: the case of an amateur bodybuilder. J Int Soc Sports Nutr. 12:16.

Powiązane artykuły

Wstaw komentarz

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką prywatności i cookies serwisu WYSIŁKA. Możesz w dowolnym momencie zdecydować się na samodzielne usunięcie plików cookies związanych tym serwisem poprzez zmianę ustawień Twojej przeglądarki internetowej. Akceptuję Czytaj więcej