Antykoncepcja i estrogen a przyrosty masy mięśniowej

autor Piotr Mamczur

Syntetyczne hormony przyjmowane przez mężczyzn oraz kobiety niewątpliwie wpływają na skalę przyrostów mięśniowych, szczególnie gdy są łączone z dobrze skomponowaną dietą oraz treningiem progresywnym. W przypadku pań na szczególna uwagę zasługują doustne środki antykoncepcyjne. Często środki tego typu zawierają syntetyczny estrogen – etynyloestradiol lub bazują na progestynie o działaniu podobnym do naturalnie występującego progesteronu. Oczywiście branie pochodnych estrogenu przez panie jedynie w celu wpływania na masę mięśniową jest raczej sporą pomyłką, niemniej jednak panie decydujące się na terapię hormonalną i jednocześnie trenujące muszą mieć świadomość, że hormony pełną kluczową rolę w odpowiedzi na trening i skutki będą obserwowalne.

Generalnie pytanie brzmi: skoro przyjmowanie pochodnych testosteronu wpływa pozytywnie na hipertrofię mięśniową to czy przyjmowanie innych hormonów steroidowych (np. estrogenu) może w pewnych sytuacjach promować adaptację potreningową?

Co generalnie wiemy o skutkach przyjmowania antykoncepcji doustnej (w odniesieniu do mięśni)?

  • Przyjmując doustne środki antykoncepcyjne można zaobserwować zmniejszenie produkcji endogennych hormonów: estrogenu, progesteronu, wolnego testosteronu, IGF-1. Generalnie jest to zjawisko powszechne: gdy mężczyźni przyjmują np. enantan testosteronu, produkcja endogennego testosteronu jest też zaburzona.
  • Doustne środki antykoncepcyjne zwiększają ilość kortyzolu, który często utożsamiany jest z negatywnym wpływem na masę mięśniową.
  • Steroidowe środki antykoncepcyjne zmniejszają skalę syntezy białek włókien mięśniowych (białek miofibrylarnych), ale nie potwierdzono zwiększonej degradacji białek mięśniowych.
  • Estradiol zwiększa syntezę kolagenu oraz obrót białek w ścięgnach. Przyczynia się to teoretycznie do zmniejszenia sztywności ścięgien.

Trening progresywny oraz przyjmowanie estrogenu

kobieta z kettlebell
Photo: designed by Freepik, created by @freepik

Jakiś czas temu pojawiła się publikacja, w której połączono progresywny trening oporowy z przyjmowaniem tabletek antykoncepcyjnych. W eksperymencie wzięło udział łącznie 28 pań – 14 z nich brało środki antykoncepcyjne, pozostałe 14 stanowiło grupę kontrolną, nieprzyjmującą środków antykoncepcyjnych. Przyjmowane środki antykoncepcyjne bazowały na etynyloestradiolu przyjmowanego w dawce 20 – 30 μg/dziennie. Trening bazował na stopniowym zwiększaniu obciążenia w kolejnych tygodniach treningowych. Co ważniejsze trening wykonywano przez czas pozwalający na zaobserwowanie przyrostów masy mięśniowej tj. 10 tygodni z częstotliwością 3 treningi tygodniowo. Przed rozpoczęciem okresu treningowego oraz po 10 tygodniu wykonano biopsję mięśni by określić zmiany biochemiczne oraz skalę przyrostu poszczególnych grup włókien mięśniowych. No i oczywiście obserwowano czy są zmiany w przyroście siły między grupami kobiet uczestniczących w badaniu.

Jak wyglądał trening progresywny?

Wspomniany trening obejmował jedynie dwa ćwiczenia na dolne kończyny:

  • prostowanie nóg na maszynie (siedząc),
  • wyciskanie ciężaru na maszynie.

Każdy trening poprzedzony był rozgrzewką (10 minut) i zawsze był zakończony przyjęciem odżywki białkowej bezpośrednio po sesji treningowej (10,6 gramów białka po treningu).

Strukturę progresji treningowej przedstawia tabela poniżej.

  Liczba serii x liczba powtórzeń Obciążenie
Tydzień 1 3 x 12 15 RM
Tydzień 2 – 3 3 x 12 12 RM
Tydzień 4 – 5 3 x 10 10 RM
Tydzień 6 – 10 4 x 10 10 RM

Tabela 1. Struktura treningu progresywnego. Tabelę opracowano na podstawie: PMID 31312144

Zauważ, że przy takiej strukturze treningu stopniowo zwiększa się obciążenie (z 15 RM do 10 RM) przy jednoczesnym zmniejszaniu liczby powtórzeń w serii. Dodatkowo w 6 – 10 tygodniu treningowym zwiększono również liczbę serii, co dodatkowo stymulowało mięśnie do nadbudowy.


Jeżeli planujesz Ciebie trening w kontekście budowania masy mięsniowej polecamk przeczytanie dwóch artykułów: „10 przykazań efektywnego treningu, gdy celem jest budowanie mięśni” oraz „FST-7 – trening dla opornych mięśni„.


kobieta ze sztangą
Photo: designed by Freepik, created by @freepik

Skutki łączenia estrogenu z treningiem oporowym

  1. W obu grupach badawczych zaobserwowano zwiększenie przekroju poprzecznego mięśnia (tzw. CSA). Jednak w grupie przyjmującej etynyloestradiol skala przyrostu była większa.
  2. Zaobserwowano zwiększenie wielkości konkretnych typów włókien mięśniowych:
  1. Niezależnie od środków antykoncepcyjnych zwiększała się wielkość włókien mięśniowych typu II (w obu grupach podobnie).
  2. Jedynie w grupie biorącej pochodne estrogenu zaobserwowano trend w zwiększeniu objętości włókien typu I.
  1. Znaczne zwiększenie masy mięśniowej zaobserwowano przede wszystkim u osób przyjmujących syntetyczny estrogen w dawce dziennej wynoszącej 30 μg, a nie w grupie przyjmującej 20 μg. Oznacza to, że zwiększenie masy mięśniowej zależy częściowo od dawki estrogenu.
  2. W obu grupach, niezależnie od przyjmowania estrogenu, siła wzrosła podobnie.

Estrogen + trening

Podsumowując, progresywny trening oporowy, wykonywany regularnie, łączony z hormonalną terapią antykoncepcyjną opartą o estrogen (etynyloestradiol) daje profity w postaci lepszego budowania masy mięśniowej.

Literatura

Dalgaard LB, Dalgas U, Andersen JL, Rossen NB, Møller AB, Stødkilde-Jørgensen H, Jørgensen JO, Kovanen V, Couppé C, Langberg H, Kjær M, Hansen M. (2019) Influence of Oral Contraceptive Use on Adaptations to Resistance Training. Front Physiol. 2019 Jul 2;10:824.

Article heading picture: designed by Freepik

Article heading picture: created by @freepik

Powiązane artykuły

Wstaw komentarz

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką prywatności i cookies serwisu WYSIŁKA. Możesz w dowolnym momencie zdecydować się na samodzielne usunięcie plików cookies związanych tym serwisem poprzez zmianę ustawień Twojej przeglądarki internetowej. Akceptuję Czytaj więcej